1. Η δικτατορία της 21ης Απριλίου στη Θεσσαλονίκη (1967-1974)
Η ενότητα μάς εισάγει στη Διδακτορία των Συνταγματαρχών 1967-1974, και δίνει πληροφορίες για το στρατιωτικό κτήριο όπου φιλοξενείται ο Χώρος Μνήμης. Στα χρόνια της χούντας το κτήριο στέγασε μια μονάδα της ΚΥΠ, που ήταν άντρο βασανιστηρίων αντιστασιακών πολιτών και στρατιωτικών.

2. Το δικτατορικό καθεστώς της 21ης Απριλίου
Δίνονται στοιχεία για το πραξικόπημα, τους πρωταγωνιστές του καθεστώτος της 21ης Απριλίου 1967 και τη στελέχωση του χουντικού μηχανισμού στη Θεσσαλονίκη. Επίσης αναφέρεται στους πρώτους νεκρούς της χούντας και στο πογκρόμ των συλλήψεων εκατοντάδων δημοκρατικών πολιτών. Από τη Βόρεια Ελλάδα εξορίστηκαν – εκτοπίστηκαν 1.465 άνδρες και γυναίκες σε νησιά και απομακρυσμένα χωριά.

3. Η Λογοκρισία στη Δικτατορία
Το δικτατορικό καθεστώς επέβαλε σκληρή λογοκρισία σε όλους τους τομείς της πνευματικής ζωής της χώρας. Απαγόρευσε πέρα από την ελευθεροτυπία, βιβλία, μουσική, δίσκους, θεατρικά έργα, που θεωρούσε ότι «βλάπτουν» τους πολίτες, το «ελληνοχριστιανικόν ιδεώδες» και βεβαίως το ίδιο… το καθεστώς. Αναφέρονται συγκεκριμένα παραδείγματα.

4. Η αντιδικτατορική αντίσταση
Στη Θεσσαλονίκη συστήθηκαν αρκετές αντιδικτατορικές οργανώνεις οι οποίες με τη δράση τους ταρακούνησαν το δικτατορικό καθεστώς και εμψύχωσαν τον λαό. Πολλά μέλη τους, που συνελήφθησαν από τις διωκτικές αρχές, πλήρωσαν βαρύ τίμημα με σκληρές διώξεις και βασανιστήρια, ενώ πάνω από εκατό αγωνιστές καταδικάστηκαν από τα έκτακτα στρατοδικεία σε βαριές ποινές φυλάκισης. Καταγράφονται οι αντιστασιακές οργανώσεις της Θεσσαλονίκης και δίνονται πληροφορίες για την αντιδικτατορική αντίσταση φοιτητών και καθηγητών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

5. Τα θύματα της Δικτατορίας
Στη Θεσσαλονίκη τρεις αγωνιστές έπεσαν θύματα είτε σκληρών βασανιστηρίων, όπως ο Βασίλης Μπεκροδημήτρης, που πέθανε σε αστυνομικό τμήμα την πρώτη μέρα του πραξικοπήματος, και ο Γιώργης Τσαρουχάς, που ξεψύχησε στο κτήριο της ΚΥΠ, είτε εκτελέστηκαν εν ψυχρώ σε ένοπλη επιχείρηση καταδίωξης από τα όργανα της χούντας, όπως ο Γιάννης Χαλκίδης. Υπήρξαν όμως και πολλοί θάνατοι αντιστασιακών, τα επόμενα χρόνια, εξαιτίας των βασανιστηρίων και των σκληρών συνθηκών σε φυλακές και εξορίες. Για τον Χαλκίδη και Τσαρουχά δίνονται εκτενείς βιογραφικές και αγωνιστικές πληροφορίες.

6. Τα “όπλα” της αντίστασης κατά της δικτατορίας
Καταγράφονται οι τρόποι και τα μέσα που χρησιμοποιούσαν οι αντιστασιακές οργανώσεις. Οι πιο συχνές ήταν η αναγραφή συνθημάτων και η ρίψη φυλλαδίων με αντιχουντικό περιεχόμενο ή το ξετύλιγμα πανό με συνθήματα σε τοίχους κτηρίων. Σπανιότερα τοποθετούνταν χειροποίητες κροτίδες και αυτοσχέδιες ωρολογιακές βόμβες σε κεντρικά σημεία της πόλης.
Στο κεντρικό πάνελ της έκθεσης αναγράφεται απόσπασμα από το τελευταίο μάθημα του συνταγματολόγου καθηγητή Αριστόβουλου Μάνεση στο ΑΠΘ, με υψηλές παραινέσεις δημοκρατίας και ελευθερίας προς τους φοιτητές του, πριν συλληφθεί και εξοριστεί από τη χούντα, τον Ιανουάριο του 1968.

7.”Η αντίσταση μέσα στον Στρατό”
Στη διάρκεια της δικτατορίας σημειώθηκε σημαντική αντιδικτατορική δράση από αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας κατά του καθεστώτος των επίορκων συνταγματαρχών, με κορυφαία αντίδραση την ανταρσία του αντιτορπιλικού «Βέλος». Εκατοντάδες αξιωματικοί και οπλίτες υπέστησαν ταπεινωτικές αποτάξεις, εκτοπίσεις, βασανιστήρια και καταδίκες από τα στρατοδικεία. Στην ενότητα δίνονται πληροφορίες γενικά για την αντίσταση στον στρατό και ειδικότερα στην περιοχή της Μακεδονίας, με τις συγκεκριμένες δράσεις και τους πρωταγωνιστές τους.

8. Στα στρατοδικεία και τις φυλακές
Από το 1967 ως το 1971 έγιναν στο Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης δώδεκα δίκες στις οποίες καταδικάστηκαν, σε βαριές ποινές φυλάκισης, ισόβια δεσμά και θάνατο, πάνω από εκατό μέλη αντιδικτατορικών οργανώσεων. Στον ειδικό χώρο της έκθεσης παρουσιάζονται με πληροφορίες και φωτογραφίες οι μαζικότερες δίκες μελών αντιστασιακών οργανώσεων, τεσσάρων του “Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου” (ΠΑΜ), της “Δημοκρατικής Άμυνας” και της “Σπουδαστικής-Λαϊκής Πάλης”.

Οι καταδικασμένοι αγωνιστές –πολιτικοί κρατούμενοι κρατήθηκαν υπό άθλιες συνθήκες σε φοβερές φυλακές, ενώ οι εκατοντάδες εξόριστοι κλείστηκαν για χρόνια σε στρατόπεδα κρατουμένων σε απομονωμένα νησιά του Αιγαίου και σε ορεινά χωριά. Πολεμώντας «τον ακίνητο χρόνο» του εγκλεισμού αξιοποιούσαν τον δημιουργικά το χρόνο τους με διάβασμα, εκμάθηση ξένων γλωσσών, τη ζωγραφική και την κατασκευή χειροτεχνημάτων. Στην έκθεση παρουσιάζονται μερικά αυθεντικά έργα τους.

9. Το “Πολυτεχνείο” της Θεσσαλονίκης
Η κατάληψη της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ με μεγάλο αριθμό φοιτητών, συγχρόνως με το Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ήταν η κορύφωση του φοιτητικού αντιδικτατορικού κινήματος στη Θεσσαλονίκη. Στον Χώρο Μνήμης αφιερώνεται μεγάλο τμήμα με κείμενα, συνθήματα και φωτογραφίες στο «Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης», καθώς και με ηχητικά μηνύματα του ραδιοφωνικού σταθμού του. Κατά την βίαιη εκκένωση, τα όργανα της χούντας συνέλαβαν πάνω από 150 φοιτητές και φοιτήτριες από τους οποίους 35, που θεωρήθηκαν πρωταίτιοι της κατάληψης, υπέστησαν βασανιστήρια και κρατήθηκαν ενάμισι περίπου μήνα.

10. Η αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας
Η έκθεση του Χώρου Μνήμης κλείνει με την πτώση του τυραννικού καθεστώτος που προκάλεσε την τραγωδία της Κύπρου και την αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας. Είναι το πιο φωτεινό πάνελ μέσα στη μαυρίλα της εφταετίας, με φωτογραφίες από τους πανηγυρισμούς πολιτών στους δρόμους της Θεσσαλονίκης και την επιστροφή των κρατουμένων αγωνιστών από τους τόπους εξορίας και τις φυλακές.

Συρταριέρες και Οθόνες Αφής
Διατρέχοντας τις θεματικές ενότητες στον Χώρο Μνήμης ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να περιεργαστεί ντοκουμέντα ιστορικά μέσα σε ειδικά ερμάρια και ψηφιακά σε δύο οθόνες αφής.
Τα τέσσερα ερμάρια (συρταριέρες) περιλαμβάνουν ντοκουμέντα των παρακάτω θεματικών ενοτήτων:
Στο πρώτο:
1. Γυναίκες στον Αντιδικτατορικό Αγώνα.
2. Νεκροί του Αγώνα – Γιώργης Τσαρουχάς.
3. Γιάννης Χαλκίδης – Βασίλης Μπεκροδημήτρης.
4. Δίκες για τις δολοφονίες Τσαρουχά – Χαλκίδη.
Στο δεύτερο:
1. Έντυπα Αντιστασιακών Οργανώσεων.
2. Αντίσταση στο εξωτερικό.
3. Στρατιωτικοί κατά της χούντας.
Στο τρίτο:
1. Δίκες στα στρατοδικεία.
2. Δίκες του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου.
3. Δίκες Δημοκρατικής Άμυνας – Σπουδαστικής-Λαϊκής Πάλης.
4. Δίκες βασανιστών.
Στο τέταρτο:
1. Μηνύματα και καταγγελίες πολιτικών κρατουμένων για κακοποιήσεις και βασανιστήρια.
2. Φυλακές – τόποι εξορίας
3. “Πολεμώντας” τον εγκλεισμό και τον ακίνητο χρόνο!

Στις οθόνες αφής περιλαμβάνουν ψηφιακά αντίγραφα από τις εξής θεματικές ενότητες:

 Α. ΔΙΚΕΣ
1. Π.Α.Μ. – Αύγουστος 1967 (ΠΑΜ – Τούμπα).
2. Π.Α.Μ. – Νοέμβριος 1967 (ΠΑΜ 41).
3. Δημοκρατική Άμυνα – Νοέμβριος 1968.
4. Κίνημα 29ης Μαΐου – Δεκέμβριος 1968.
5. ΠΑΜ – Μάιος 1969 (ΠΑΜ 39).
6. ΠΑΜ – Ιούνιος 1969 (ΠΑΜ 17)
7. Λαϊκή Πάλη – Φεβρουάριος 1970.
8. Άλλες δίκες (η πρώτη, διαφόρων, Άγγελου – Κώστα Πνευματικού, των στρατιωτών, Βρανά – Αναστασιάδη, ΟΜΛΕ).
9. Αποφάσεις Έκτακτου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης.
Β. ΦΥΛΑΚΕΣ
Γ. ΤΟΠΟΙ ΕΞΟΡΙΑΣ
Δ. ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
1. Πατριωτικό Αντιδικτατορικό Μέτωπο (ΠΑΜ).
2. Δημοκρατική Άμυνα
3. Λαϊκή Πάλη
4. Κίνημα 29ης Μαΐου (29ης)
5. Ρήγας Φεραίος
6. ΑντιΕΦΕΕ – ΚΝΕ
7. Οργάνωση Μαρξιστών Λενινιστών (ΟΜΛΕ)
8. ΑΑΣΠΕ (ΕΚΚΕ).
9. Άλλες Οργανώσεις – Ανένταχτοι
10. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)
11. Στρατιωτικοί ενάντια στη χούντα.
12. Αντιστασιακές οργανώσεις εξωτερικού.