Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Το 2017, μετά από προσπάθεια πολλών ετών δημιουργήθηκε μια μικρή έκθεση ιστορικής μνήμης σε χώρους του Πολεμικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, όπου την περίοδο της δικτατορίας είχαν βασανιστεί αγωνιστές της  Δημοκρατίας. Στον Χώρο Μνήμης για την αντιδικτατορική αντίσταση στη Θεσσαλονίκη 1967-1974, όπως ονομάστηκε, παρουσιάζεται η μαύρη περίοδος της δικτατορίας στη Θεσσαλονίκη, καθώς και οι αγώνες πολλών ανθρώπων ενάντια στο καθεστώς ανελευθερίας και τρομοκρατίας, ανάμεσα στους οποίους και του βουλευτή, Γιώργη Τσαρουχά ο οποίος εξέπνευσε μετά από βασανιστήρια στις εγκαταστάσεις της τότε ΚΥΠ που στεγάζονταν στον συγκεκριμένο χώρο. Με σύγχρονη μουσειακή αντίληψη, σε μόλις 35 τετραγωνικά μέτρα, με τη χρήση και της ψηφιακής τεχνολογίας, οι επισκέπτες του Μουσείου μπορούν να σχηματίσουν μια εικόνα της περιόδου, αλλά και να αισθανθούν το μεγαλείο του αγώνα απλών ανθρώπων που αντιτάχτηκαν στην τυραννία. Ο Χώρος Μνήμης είχε πολύ μεγάλη επιτυχία και τα δεκάδες σχολεία που επισκέπτονται το μουσείο, εκτός από τις πολλές και πλούσιες συλλογές του, έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν στη σεμνή έκθεση, κάνοντας ένα μικρό, αλλά σημαντικό, μάθημα Δημοκρατίας.

Επειδή όμως η έννοια της Δημοκρατίας θεωρείται σήμερα αυτονόητη και δεδομένη και επειδή τα περισσότερα παιδιά αγνοούν τα γεγονότα της κατάλυσής της, και της επιβολής της τυραννίας, προτείνεται, η εκπόνηση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά στην έκθεση και θα αναδεικνύει τον χώρο μνήμης, αλλά και τη σημασία του στη σημερινή εποχή. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα εκτός από την παρουσίαση σημαντικών ιστορικών γεγονότων της πρόσφατης ιστορίας θα μπορεί να λειτουργεί και ως ασπίδα προστασίας σε αντιδημοκρατικές απόψεις και αντιλήψεις, οι οποίες, καλυμμένες, ή μη, τα τελευταία χρόνια βρίσκουν ευήκοα ώτα σε ευάλωτα παιδιά, αλλά και σε μεγαλύτερους, που έχουν πληγεί από την οικονομική κρίση. Εκείνο που προτείνεται ουσιαστικά, είναι, με βάση την έκθεση μνήμης, το παράδειγμα των αγωνιστών της Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη να αποτελεί για τα παιδιά των σχολείων που επισκέπτονται το Μουσείο, ένα μάθημα Δημοκρατίας και Ελευθερίας. Και επειδή οι έννοιες της δημοκρατίας και ελευθερίας δεν αφορούν μόνο το πολίτευμα της χώρας και την οργανωμένη λειτουργία της κοινωνίας, αλλά και τις διαπροσωπικές σχέσεις και την καθημερινότητα και των ίδιων των παιδιών, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα μπορεί να αποτελεί ένα ουσιαστικό μάθημα σεβασμού του άλλου, της διαφορετικότητες, της αντίθετης άποψης και να αποτελεί ένα ουσιαστικό μάθημα στις αξίες και τα ιδανικά με τα οποία θα πρέπει να εφοδιάζονται οι νέοι στη ζωή τους.  

Για την πραγματοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος προτείνεται η καθιέρωση μιας συγκεκριμένης ημέρας και ώρας, στην οποία το Πολεμικό Μουσείο θα δέχεται, με ραντεβού, σχολικές μονάδες που θα δηλώνουν συμμετοχή. Το πρόγραμμα θα έχει ένα συγκεκριμένο τίτλο, όπως “Μάθημα Δημοκρατίας” ή “Συνάντηση για τη Δημοκρατία, τις Ατομικές Ελευθερίες και τον Κοινοβουλευτισμό” και θα διαχωρίζεται σε δύο ενότητες. Τα παιδιά με τους δασκάλους τους θα κατευθύνονται στην αίθουσα εκδηλώσεων του μουσείου, η οποία είναι χωρητικότητας 200 ατόμων. Εκεί ο υπεύθυνος του προγράμματος, ο οποίος μπορεί να είναι ένας εξειδικευμένος επιστήμονας θα παρουσιάζει στα παιδιά, όχι μόνο τα ιστορικά γεγονότα που συνδέουν τον χώρο με την πρόσφατη ιστορίας της πόλης, αλλά θα αναλύει και τις έννοιες της ελευθερίας και δημοκρατίας. Το πρόγραμμα θα μπορεί να επικουρείται από την προβολή ενός φιλμ μικρής διάρκειας, στο οποίο θα παρουσιάζονται τα γεγονότα. Στην επιτυχία του προγράμματος θα συμβάλει σημαντικά η παρουσία παλαιών αγωνιστών οι οποίοι θα μιλάνε και θα απαντάνε σε ερωτήσεις των μαθητών, ώστε με βιωματικό τρόπο τα παιδιά να μεταφέρονται σε μια άλλη εποχή, τόσο μακρινή και συγχρόνως τόσο κοντινή για τα ίδια. Στη συνέχεια τα παιδιά, σε ομάδες, θα μπορούν να περιηγηθούν στον χώρο μνήμης μαζί με τον εκπαιδευτή και τους αγωνιστές, οι οποίοι θα επεξηγούν τις εικόνες, τις φωτογραφίες και τα αντικείμενα που εκτίθενται. 

Το πρόγραμμα προτείνεται να πραγματοποιείται μία φορά το μήνα, σε συγκεκριμένη ώρα και μέρα. Για τις ανάγκες του θα ήταν επιθυμητό να τυπωθεί ένα μικρό φυλλάδιο, στο οποίο θα καταγράφονται με εύληπτο τρόπο οι σκοποί και οι στόχοι του προγράμματος και το οποίο θα διαμοιράζεται σε εκπαιδευτικούς και μαθητές. Για την υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος προτείνεται η συνδρομή ενός επαγγελματία εκπαιδευτή με κατάλληλη κατάρτιση και σχετική εμπειρία, καθώς και η εθελοντική συνδρομή των αγωνιστών, οι οποίοι θα μπορούν εναλλάξ να συμμετέχουν μεταφέροντας στα παιδιά τις δικές τους εμπειρίες.

Το παραπάνω εκπαιδευτικό πρόγραμμα προτείνεται να υιοθετηθεί από κάποιον επίσημο φορέα της πολιτείας, είτε το ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, είτε τα υπουργεία Εθνικής Άμυνας, ή Παιδείας, είτε τον Δήμο Θεσσαλονίκης.